Regulatory VAV w nowoczesnych instalacjach wentylacyjnych
W dobie energooszczędnych budynków i innowacyjnych rozwiązań, również w dziedzinie wentylacji mechanicznej pojawiają się nowe rozwiązania. Jednym z takich rozwiązań jest regulacja powietrza na drodze ilościowej (VAV), którą od kilku lat, również na rynku polskim, możemy zaobserwować. Niewątpliwą zaletą tego rozwiązania jest mniejsza ilość energii niezbędnej do przygotowania nawiewanego powietrza o odpowiednich parametrach (nagrzewnice lub chłodnice).
W stosunku do systemu z regulacją jakościową (CAV), możliwe jest dostarczenie do wybranych pomieszczeń i stref wymaganych w danej chwili ilości powietrza. Parametrami decydującymi o ilości dostarczanego powietrza mogą być zyski ciepła (temperatura) lub stężenie CO₂. Głównymi komponentami instalacji VAV są regulatory, zwane także terminalami. Pełnią one funkcję regulacyjną – na podstawie zewnętrznego sygnału dostosowują ilość przepływającego powietrza w przewodach wentylacyjnych. Zasada działania polega przede wszystkim na jak najdokładniejszym pomiarze prędkości przepływającego powietrza. Pomiar odbywa się na elemencie spiętrzającym, którym może być kryza lub – częściej spotykany – profil mierniczy.
Alnor Systemy Wentylacji wprowadza do swojej oferty regulatory VAV. Regulator RAVAV przeznaczony jest do stosowania w instalacjach wentylacji mechanicznej i stanowi istotny komponent układu ze zmiennym przepływem powietrza.
Budowa regulatora RAVAV
Obudowa regulatora wykonana jest z blachy stalowej ocynkowanej Z275. Opcjonalnie istnieje możliwość wykonania obudowy ze stali nierdzewnej w gatunku 1.4301. Brzegi obudowy z mechanicznie montowanymi uszczelkami na bazie gumy EPDM zapewniają szczelność połączenia z przewodami wentylacyjnymi. Wewnątrz obudowy przepustnica regulacyjna jest również wyposażona w uszczelnienie. Siłownik zamontowany na obudowie regulatora w sposób umożliwiający izolację termiczną układu. Układ pomiarowy zrealizowany za pomocą aluminiowych rurek spiętrzających i króćców odbioru ciśnienia zapewnia miarodajny pomiar ilości przepływającego powietrza.
Regulator składa się z trzech podstawowych komponentów:
- okrągła obudowa z przepustnicą regulacyjną,
- układ pomiarowy,
- siłownik, regulator i czujnik.
Siłownik (a), regulator (b) oraz czujnik (c) zostały zintegrowane w jednym urządzeniu. Siłownik reguluje na bieżąco pozycję przepustnicy, regulator porównuje wartości aktualnego przepływu powietrza z wartością zadaną, a czujnik przetwarza wartość ciśnienia różnicowego na sygnał elektryczny.
Regulatory RAVAV dostępne są w typoszeregu średnic zgodnie z tabelą 1. W tabeli 2 przedstawiono zakresy przepływów powietrza, warunkowane średnią prędkością minimalną (2 m/s) i maksymalną (12 m/s) przepływającego powietrza.
Montaż regulatora RAVAV
W chwili projektowania i późniejszej instalacji regulatorów VAV zaleca się zachowanie możliwie największych odcinków prostych przed i za regulatorem. Pozwoli to zapewnić wysoką dokładność pomiaru ilości przepływającego powietrza. Istnieje możliwość dostarczenia wraz z regulatorem prostownicy o znormalizowanych wymiarach, która umożliwi wyrównanie zaburzonego przepływu. Należy zwrócić uwagę na kierunek przepływu powietrza przez regulator, zgodny z informacjami na etykiecie produktu.
Konfiguracje sterowania regulatorem RAVAV
W zależności od sposobu rozwiązania sterowania pracą regulatora, możliwe są następujące konfiguracje:
a. nastawa ciągła (VAV) – regulacja przepływu w zależności od ciągłego sygnału sterującego 0…10 lub 2…10 V,
b. nastawa wymuszona (CAV) – ustawienie przepływu w zależności od wymuszonej pozycji:
- pozycja przepustnicy zamknięta,
- pozycja przepustnicy otwarta,
- pozycja Vmin. – utrzymanie minimalnego przepływu powietrza (np. wymagania higieniczne),
- pozycja Vmaks. – maksymalny przepływ powietrza (szybka zamiana parametrów klimatu wewnętrznego danego pomieszczenia / strefy),
- pozycja Vśr. – pozycja pośrednia, wartość z zakresu Vmin. a Vmaks.
c. sterowanie cyfrowe z wykorzystaniem szyny MP (np. regulator DDC, regulacja pracy wentylatora, systemy: LonWorks, EIB-Konnex, BACnet, MODBUS RTU).
Istnieje również możliwość wykonania specjalnej automatyki dla zastosowań takich jak: krótki czas regulacji, środowiska o wysokim stopniu zanieczyszczenia, pomieszczenia o specyficznych wymaganiach odnośnie nad- lub podciśnienia.
*schematy na podstawie karty katalogowej VAV-Compact-D3_pl / BELIMO Siłowniki S.A.
Standardowa funkcja CAV
Cechy charakterystyczne terminala RAVAV
- wysoka dokładność pomiaru przepływu powietrza (również w przypadku montażu regulatora w miejscach o silnie zaburzonym przepływie powietrza, np. odcinki za kolanami, trójnikami itp.),
- szczelność przepustnicy regulacyjnej sklasyfikowana w 4 klasie zgodnie z EN-1751:1998,
- nieszczelność obudowy sklasyfikowana w klasie C zgodnie z EN-1751:1998,
- element przepustnicy zgodny z elementami regulacyjnymi Spiro, które posiadają certyfikat klasy szczelności „D" według SITAC,
- zakres temperatur pracy od 0 do 50 °C,
- zakres ciśnienia różnicowego od 0 do 600 Pa,
- możliwość pomiaru aktualnych parametrów przepływu powietrza przy użyciu zewnętrznych mikromanometrów.