Ta strona używa Cookies. Przeczytaj naszą politykę prywatności. xKorzystając ze strony
wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Rekuperacja - 12 najczęstszych błędów w montażu

Błędy montażowe w rekuperacji

Rekuperacja czyli wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła to najskuteczniejszy i najbardziej zrównoważony typ systemu wentylacyjnego. Zapewnia świeże i czyste powietrze niezależnie od temperatury i warunków atmosferycznych, poprzez kontrolowaną oraz energooszczędną wymianę powietrza.

Niestety system systemowi nierówny, a niepoprawnie zainstalowana instalacja rekuperacyjna może oznaczać drastyczny spadek wydajności nawet najlepszego rekuperatora na rynku. Błędy montażowe się zdarzają, dlatego bardzo ważne jest, aby wiedzieć, na co powinniśmy zwrócić szczególna uwagę i jak ich uniknąć.

Brak profesjonalnego projektu wentylacji mechanicznej


Montaż systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła zawsze powinien być poprzedzony dokładnym projektem, przygotowanym indywidualnie dla konkretnego budynku. Odpowiednie średnice rur i optymalna dla nich trasa można rozplanować tylko dzięki wieloletniemu doświadczeniu i wiedzy.

projekt wentylacji mechanicznej

To dzięki poprawnie rozprowadzonym kanałom wywiewnym i nawiewnym do każdego pomieszczenia dostarczymy potrzebną ilość powietrza. Dobrze wykonany projekt pozwala uniknąć wielu problemów z jakimi może spotkać się instalator jaki i użytkownik. Podstawowe dane jakie powinny się znaleźć w projekcie to:

Projektowy wydatek powietrza nawiewanego i wyciąganego


Wydatki obu strumieni powinny być równe ponieważ wtedy instalacja osiąga maksymalną efektywność odzysku ciepła. Ilość powietrza powinna być zaprojektowana z uwzględnieniem liczby osób przebywających w domu oraz układu pomieszczeń.

rekuperacja wydatki

Przykładowa tabela z wydatkami powietrza dla systemu wentylacji mechanicznej w domu jednorodzinnym z 4 domownikami
o powierzchni użytkowej 99,12 m2. Kubatura użytkowa 257,71 m3.

Zbyt mały wydatek spowoduje brak dostatecznej wentylacji przejawiający się zbyt wysoką wilgotnością w pomieszczeniach lub dużą koncentracją zanieczyszczeń. Wydatek zbyt duży może powodować zbytnie wysuszenie pomieszczeń w sezonie grzewczym oraz generuje wyższe zużycie energii elektrycznej do napędu wentylatorów.

Sposób prowadzenia kanałów wentylacyjnych


Dzięki temu można uniknąć krzyżowania się kanałów, co ma duże znaczenie przy prowadzeniu ich w stropie, wylewce lub pod zabudową sufitu podwieszanego. Zmniejsza to też ryzyko kolizji z innymi instalacjami.

rury do rekuperacji

Dobór zakończeń kanału czerpni i wyrzutni


Zakończenia czerpni i wyrzutni powinny być tak dobrane aby nie powodowały nadmiernych oporów przepływu. Często z typoszeregu wentylacyjnego dobierany jest rozmiar większy w stosunku do średnic króćców zamontowanych w rekuperatorze, aby zmniejszyć opory.

Odległość czerpni od wyrzutni


Umieszczenie czerpni i wyrzutni powietrza blisko siebie może spowodować potencjalne zanieczyszczenie powietrza, dlatego należy przestrzegać praktycznej zasady, aby zachować co najmniej 1,5 m odległości między elementami zakańczającymi instalację wentylacyjną.

Dobór odpowiedniej centrali


Urządzenie powinno być dobrane zgodnie z zaprojektowanym wydatkiem oraz wyliczonymi oporami instalacji. Tylko wtedy jest pewność, że punkt pracy będzie zawierał się w charakterystyce centrali. Centrala powinna być dobrana tak aby wydatek wyliczony z projektu osiągany był przy wydajności centrali nie większej niż 70%. Daje to pewien zapas wydajności na szybkie przewietrzenie pomieszczeń (tryb boost) oraz zapobiega emitowaniu przez urządzenie nadmiernego hałasu.

Każda centrala powinna mieć również możliwość regulacji wydatku i dostosowanie go do potrzeb użytkownika, ponieważ ma ona zapewniać komfort, którego odczucie jest indywidualne dla każdego z nas.

Niedowymiarowany rekuperator


Przy wyborze centrali rekuperacyjnej o zbyt małej wydajności, urządzenie nie będzie spełniało swojej funkcji. Za mała wydajność/spręż może doprowadzić do sytuacji, w której najdalej oddalone (od centrali) zawory wentylacyjne będą miały za mały przepływ powietrza lub zerowy. Czyli wymiana powietrza w takim pomieszczeniu nie nastąpi. Dlatego tak ważny jest dobór rekuperatora do domu o odpowiednich parametrach.

Wpływ na instalację ogrzewania


Instalacja wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła ma wpływ na zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania pomieszczeń. Uwzględnienie tego w obliczeniach obniża projektowe zapotrzebowanie na ciepło dzięki czemu można zmniejszyć moc źródła ciepła oraz moc grzejników.

Rekuperator zamontowany w nieogrzewanym pomieszczeniu


Centrale rekuperacyjne posiadają izolowaną obudowę, nie oznacza to jednak że można zainstalować rekuperator w nieogrzewanym pomieszczeniu. Większość producentów central rekuperacyjnych dokładnie określa warunki jakie powinno spełniać pomieszczenie w którym można bezpiecznie zamontować rekuperator.

Najczęściej urządzenie montuje się na poddaszu, w garażu czy innym pomieszczeniu technicznym. Bez względu na jaką lokalizację się decydujemy, np. poddasze nieużytkowe, musi być ocieplone, czyli zaizolowane - urządzenie powinniśmy zainstalować w pomieszczeniu, gdzie temperatura nie spada poniżej 0oC.

Brak izolacji lub nie prawidłowo zaizolowane przewody wentylacyjne


Kanały wentylacyjne izoluje się z dwóch powodów: aby zapobiec stratom ciepła (zazwyczaj w przypadku gdy kanały z ciepłym powietrzem przechodzą przez nieogrzewane pomieszczenia) oraz aby zapobiec kondensacji pary wodnej na ściankach kanału (gdy kanały z zimnym powietrzem przechodzą przez ogrzewane pomieszczenia). Niedokładne izolowanie kanałów powoduje niepotrzebne straty ciepła bądź wykraplanie się wilgoci, która będzie zalewać otaczające pomieszczenie.
Rury EPP do rekuperacji

Alternatywą dla samodzielnego izolowania przewodów wentylacyjnych są gotowe prezizolowane rury EPP.

ważne

Kanały czerpni oraz wyrzutowe muszą być zaizolowane. Co więcej, wszystkie przewody wentylacyjne za centralą, które przechodzą przez pomieszczenia nieogrzewane powinny być pokryte izolacją, żeby zapobiec wykraplaniu się wilgoci.

 

Instalacja wykonana z przewodów elastycznych


Przewody elastyczne typu flex to giętkie rury wentylacyjne wykonane z blachy stalowej oraz tworzywa sztucznego, dostępne w wersji izolowanej wełną mineralną oraz nieizolowanej. Instalatorzy HVAC często po nie sięgają z powodu stosunkowo niskiej ceny oraz prostego montażu, szczególnie wąskich/ciasnych przestrzeniach.

Przewody elastyczne charakteryzuje niska wytrzymałość mechaniczna, są nietrwałe i podatne na uszkodzenie, przerwanie w trakcie montażu oraz użytkowania. Innym potencjalnym problemem jest struktura wewnętrzna przewodu, jej nierównościach mogą z czasem gromadzić się wszelkiego rodzaju zanieczyszczenia. Czyszczenie przewodów elastycznych jest trudne, w właściwie praktycznie niemożliwe.
przewody elastyczne
Częstym błędem jest korzystanie z tego rodzaju przewodów na dłuższych odcinkach instalacji. Jest to zrozumiałe, dużo łatwiej jest poprowadzić sieć przewodów flex niż stalowych sztywnych kanałów szczególnie w ograniczonej przestrzeni np. pod sufitem, w rogu, lub w miejscu gdzie przechodzą inne instalacje.

Natomiast w takim przypadku, instalatorzy bardzo wyginają przewody elastyczne pod dużymi kątami, co jest zabójcze dla wydajności rekuperatora. Przewody giętkie przez brak gładkiej ścianki wewnętrzej generują znaczne opory ciśnienia, dlatego nie polecamy ich montażu bezpośrednio przy rekuperatorze oraz na dłuższych odcinkach niż 4m.

Nie polecamy stosowania przewodów typu flex w systemach wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Jeśli całkowita eliminacja nie jest możliwa, rekomendujemy ograniczenie ich użycia do minimum.

Brak dostępu do instalacji


Nie jest wymagany dostęp do całej instalacji. Często wręcz nie jest możliwy gdy kanały są ukryte w stropie lub wylewce. Wymagany jest jednak dostęp do pewnych części instalacji takich jak rozdzielacze, przepustnice regulacyjne, punkty nawiewne i wyciągowe. Konieczne jest to w celu wyregulowania instalacji i jaki jej okresowego czyszczenia.

Brak regulacji systemu po uruchomieniu


Instalacja rekuperacji nie kończy się na podłączeniu rekuperatora do reszty systemu. Wiele osób uważa, że po zainstalowaniu systemu wystarczy uruchomić go z ustawieniami fabrycznymi. Prawidłowe uruchomienie zagwarantuje, że rekuperator spełnia określone wymagania dotyczące przepływu powietrza w najbardziej efektywny sposób, co powinno zmniejszyć hałas, a także zmniejszyć rachunki za energię.

Pierwsze uruchomienie urządzenia powinno być wykonane przez wykwalifikowanego pracownika. Do jego obowiązku należy wykonanie niezbędnych regulacji tak aby wydatki powietrza we wszystkich pomieszczeniach zgadzały się z założeniami projektu. Następnie powinno zostać sprawdzone działanie wszystkich sterowników i ewentualnych akcesoriów dodatkowych. Na koniec instalator powinien przeszkolić użytkownika z podstawowej obsługi urządzenia.

ważne

Każdy system wentylacji rekuperacyjnej wymaga pierwszego uruchomienia wykonanego przez wykwalifikowanego technika systemów HVAC.

 

Nieprawidłowy montaż przewodów wentylacyjnych


Podczas montażu wentylacji mechanicznej niezwykle ważne jest, aby wszystkie jej kanały były odpowiednio ułożone, zaizolowane i połączone. W każdym innym przypadku wydajność systemu znacznie spadnie, co zmniejszy współczynnik odzysku ciepła i efektywność urządzenia.

Podłączenie garażu/kotłowni do instalacji


Garaż oraz kotłownia nie powinny być podłączone do instalacji wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej rozprowadzonej w reszcie domu. W tych pomieszczeniach wentylacja grawitacyjna dobrze spełni swoje zadanie. Dodatkowo warto zamontować tam szczelne drzwi, aby zapobiec przedostawaniu się powietrza z tych miejsc do domu (może ono zawierać spaliny, tlen węgla).

Nieprawidłowy montaż czerpni i wyrzutni


Nieprawidłowy montaż czerpni i wyrzutni może powodować dostawanie się wody opadowej do wnętrza kanałów wentylacyjnych. Innym błędem jest brak zastosowania specjalnego okapnika w przypadku montażu kratki na elewacji, który zapobiega tworzeniu się zacieków na ścianie budynku.

Nieprawidłowy montaż nagrzewnicy wstępnej


Przed nagrzewnicą wstępną elektryczną powinien być zamontowany filtr kanałowy żeby chronić urządzenie przed pyłami, kurzem i zanieczyszczeniami, ponieważ istnieje ryzyko przegrzania, nawet teoretycznie zapalenia.
Nagrzewnica do rekuperatora
W przypadku montażu nagrzewnicy wodnej jako nagrzewnicy wstępnej należy zadbać o układ przeciwzamrożeniowy wyposażony w termostat. W przeciwnym razie, istnieje ryzyko zamarznięcia czynnika grzewczego w nagrzewnicy w pomieszczeniach o temperaturze poniżej 0˚C.

Brak tłumików akustycznych


Wśród "wad" rekuperacji jakie przedstawiają jej przeciwnicy często pojawia się zarzut: rekuperacja jest głośna. Jednak, głośny system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła nie jest spowodowany ogólną ideą rekuperacji, a źle dobraną centralą rekuperacyjną, a najczęściej błędami podczas projektowania instalacji i jej montażu.

Przyczyną hałaśliwej instalacji wentylacyjnej może być np. niepoprawny dobór średnic przewodów wentylacyjnych. Jeśli dobraliśmy za małą średnicę kanału, w rezultacie będziemy mieć za dużą prędkość w instalacji, a tym samym hałas.

Kolejnym błędem, a bardziej działaniem niezgodnie z dobrą praktyką jest brak tłumików akustycznych w instalacji rekuperacyjnej. Mimo, że obecnie producenci central rekuperacyjnych wykorzystują wszelkie dostępne rozwiązania (izolacja obudowy, ultra ciche wentylatory, itp.) aby urządzenie było ciche, każdy rekuperator będzie generował hałas do przewodów wentylacyjnych.
Dlatego, aby podnieść komfort akustyczny mieszkańców domu, rekomendujemy montaż tłumika akustycznego za rekuperatorem.

*Stolarka okienna


W przypadku instalacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej nie należy montować nawiewników okiennych. Okna powinny być szczelne i najlepiej aby były osadzone w technice tzw. „ciepłego montażu”. Poprawia to szczelność budynku oraz zapobiega powstawaniu mostków termicznych na styku rama-mur.

Brak drzwi z podcięciami


Jeśli instalacja zaprojektowana jest w typowy sposób, czyli nawiewy w pokojach dziennych, sypialniach a wyciągi w pomieszczeniach mokrych (łazienka, WC, kuchnia) to drzwi powinny być wyposażone w szczeliny wentylacyjne, umożliwiające cyrkulację powietrza od nawiewu do wyciągu.

W przypadku drzwi do sypialni, pokojów powierzchnia netto szczeliny to minimum 80cm2, natomiast w przypadku drzwi do łazienki, kuchni ta powierzchnia powinna wynosić minimum 200cm2. Jeśli nie można zastosować drzwi z podcięciami wentylacyjnymi można skorzystać z kratek transferowych lub wykonać nawiew i wyciąg w każdym pomieszczeniu.

Chcesz się dowiedzieć więcej? Przeczytaj inne artykuły na temat rekuperacji:

  1. Jaki rekuperator wybrać?  - 5 pytań jakie musisz sobie zadać przed kupnem centrali rekuperacyjnej. 
  2. Przewodnik po rekuperacji decentralnej - czy rekuperator ścienny to dobry wybór?
  3. 14 rzeczy, które musisz wiedzieć o PremAIR - przewodnik po działaniu naszego najnowocześniejszego rekuperatora. 
  4. Jak sterować rekuperacją? - przewodnik po rozwiązaniach sterowania dla rekuperacji. 
powrót
REKUPERACJA
PROJEKTOWANIE