Osoby zastanawiające się nad instalacją rekuperacji w swoim domu bardzo często mają obawy dotyczące hałasu, jaki mogą emitować urządzenia wentylacyjne. Wymiana powietrza jest procesem, który generuje konkretny dźwięk, który można zniwelować prawidłowo dobranymi elementami systemu oraz jego właściwym wykonaniem. Wentylacja pracuje nieustannie, bez żadnych przerw, przez całą dobę i przez wszystkie dni w roku. Ważne jest więc, aby była cicha – od tego zależy komfort mieszkańców.
Co decyduje o bezgłośności rekuperacji?
Jak wynika z normy PN-87/B-02151/02 – Akustyka budowlana, natężenie hałasu w kuchni i toalecie w budynkach mieszkalnych nie może być większe niż 40 dB(A). Wartości te są niższe w przypadku pomieszczeń typowo mieszkalnych – salonu czy sypialni, gdzie maksymalne natężenie hałasu może wynosić 35 dB(A) w dzień i 25 dB(A) w nocy.
Właściwie zaprojektowana instalacja rekuperacji będzie pracowała bezgłośnie. Wpływ na to ma jednak kilka czynników, które wszystkie należy uwzględnić przy projektowaniu, planowaniu i wyborze poszczególnych elementów systemu. Więcej o zasadach doboru i projektowania instalacji znajdziesz w przewodniku po wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.
Rodzaj rekuperatora
Zanim rekuperator zostanie zamontowany, trzeba wybrać ten odpowiedni, najlepiej wpisujący się w projekt systemu oraz indywidualne preferencje i oczekiwania. Cichą pracę zapewniają nowoczesne i sprawnie działające urządzenia. Przy zakupie uwzględniamy klasę rekuperatora – im wyższa klasa, tym cichsza praca i tym wyższy komfort użytkowania.
Rekuperatory różnią się poszczególnymi elementami, w tym wentylatorami. Decydując się na rekuperator z wentylatorami stałoprądowymi, możemy się spodziewać ciszej pracującego urządzenia. Podobnie jest w przypadku wymienników ciepła – modele obrotowe zbudowane są z większej liczby ruchomych części, które zwiększają poziom hałasu. Duże znaczenie ma ponadto obudowa. Najlepiej wybierać te dobrze izolowane termicznie i akustycznie – zyskujemy zarówno większą energooszczędność, jak i niższy poziom hałasu.
Warto jednak pamiętać, że nawet centrala rekuperacyjna najwyższej jakości generuje tak zwany szum w kanale wentylacyjnym i od obudowy. Głośność, którą producenci są zobowiązani określić, to moc akustyczna obudowy urządzenia. Znajdziesz ją na etykiecie energetycznej rekuperatora oraz w karcie produktu.
Sposób montażu rekuperacji
Wybór odpowiedniego, nowoczesnego rekuperatora nie gwarantuje jeszcze bezgłośnej pracy całego systemu. Konieczne jest właściwe wykonanie montażu całego systemu i jego elementów składowych. Dźwięki w wentylacji mechanicznej generowane są przez czynniki aerodynamiczne i mechaniczne. Problem często pojawia się też przy zbyt luźnych połączeniach elementów oraz niewłaściwym doborze średnicy rur. Przy projekcie i jego realizacji należy uwzględnić konieczność zastosowania tłumików oraz fachowe wykonanie izolacji przewodów wentylacyjnych. Nie zaleca się też montażu rekuperatora w sąsiedztwie sypialni – w ciągu dnia żaden dźwięk zapewne nie będzie słyszalny, jednak w nocy przeszkadzają nam nawet te najmniejsze i delikatnie słyszalne.
Średnica przewodów wentylacyjnych
Przewody wentylacyjne powinny mieć taką średnicę, aby prędkość przepływu powietrza nie była większa niż 3–4 m/s. Można je ponadto wygłuszyć za pomocą przepustnicy, która skutecznie ogranicza szumy. W niektórych przypadkach w nawiewie montowane są tłumiki hałasu.
Czy stosować tłumiki przy centrali?
Naszym zdaniem dobrą praktyką jest montaż tłumika hałasu za rekuperatorem. Nieważne bowiem, jak nowoczesny i cichy jest wentylator i jak dobrze akustycznie zaizolowaną obudowę ma urządzenie – rekuperator będzie generował szum do kanałów. Oczywiście na skrajnych odcinkach instalacji wentylacyjnej, czyli w kratkach i zaworach wentylacyjnych daleko od centrali, ten szum będzie praktycznie niesłyszalny. Ale już w pomieszczeniu blisko rekuperatora mieszkańcy mogą słyszeć szum.
Przy tak małym koszcie tłumików akustycznych ich montaż nie wpłynie znacząco na koszt całej instalacji, a montaż po stronie nawiewnej tylko podniesie użytkownikom poziom komfortu akustycznego. Są instalatorzy rekuperacji, którzy montują tłumik hałasu również na wyrzucie (stronie wywiewnej), aby hałas nie wydostawał się na zewnątrz – w ten sposób dbamy o komfort sąsiadów. Podsumowując, rekomendujemy montaż tłumika wentylacyjnego za centralą, niezależnie od tego, jak cicho według producenta pracuje. Jeśli zależy Ci na komforcie akustycznym w domowej instalacji z odzyskiem ciepła, tłumik jest inwestycją zdecydowanie wartą rozważenia.
Jaki tłumik do wentylacji mechanicznej?
Przy doborze tłumika hałasu do instalacji można skorzystać z programów doboru dla tłumików akustycznych. Nasz program doborowy AlnorSILENT jest bezpłatny i dostępny na stronie do pobrania. Tutaj jest krótki instruktaż jak z niego korzystać. Z reguły tłumiki akustyczne sztywne typu SIL mają dużo lepsze tłumienie niż często stosowane tłumiki elastyczne. Tłumiki elastyczne są bardzo często montowane przed centralą, ponieważ zajmują mało miejsca.
Jak głośna jest rekuperacja?
Wybór rekuperatora, jego fachowy montaż, a także właściwa średnica przewodów wentylacyjnych wpływa na poprawnie wykonany system, który charakteryzuje się cichą, praktycznie bezgłośną pracą. Oczywiście samo urządzenie generuje hałas – ważne, żeby nie był za wysoki. Z definicji hałas to fala dźwiękowa rozchodząca się w danym ośrodku jak fala na powierzchni wody. Fala akustyczna może się odbijać, przenikać lub ugiąć, a także interferować, czyli wzmocnić lub osłabić z inną falą.
W urządzeniach wentylacyjnych mierzy się poziom ciśnienia akustycznego Lp (na podstawie logarytmu zmian ciśnień) w decybelach z korekcją A – dB(A). Korekcja A to zakres słyszalny dla ludzkiego ucha. Zgodnie z przepisami podaje się wartość mocy akustycznej Lwa dB(A) generowaną przez obudowę – jest to wartość liczona na podstawie pomiaru ciśnienia akustycznego w odległości 1 m.
Można także zmierzyć poziom ciśnienia akustycznego w kanałach i podać wartość mocy Lwa dla każdego króćca. Procedury testowe nie odzwierciedlają jednak indywidualnych warunków każdej instalacji, czyli rodzaju, długości czy sposobu ułożenia kanałów. Dlatego, zgodnie z Ekoprojektem, producenci podają wartość mocy akustycznej od obudowy dla 70% wydajności urządzenia. Większość urządzeń generuje moc akustyczną ok. 50–60 dB(A). Wartości poniżej 45 dB(A) można uznać za wyjątkowo ciche.