1. Zły dobór średnic
Dobór średnic kanałów wentylacyjnych jest istotny w każdym typie instalacji wentylacyjnych, w przypadku instalacji odpylania skutki błędnie dobranych średnic są widoczne niemalże gołym okiem. Przy za małych średnicach instalacja będzie się szybko zapychała, z kolei przy zbyt dużych średnicach w instalacji panuje zbyt mała prędkość przepływu, przez co wyciąg nie jest w pełni wydajny.
2. Montaż trójników równoprzelotowych 90 stopni
Przy odciągu pyłu drzewnego, trocin i wiórów z drzew miękkich, np. topoli czy sosny, należy unikać instalacji trójników równoprzelotowych – ich montaż w systemie odpylania może skutkować powstawaniem zatorów w instalacji. Takiego problemu nie powinno być w drobnym, mniejszym pyle (np. spawalniczym), choć nadal wybór trójnika równoprzelotowego powoduje większe opory, co z kolei wpływa na wycieranie się elementów systemu, zmniejszenie wydajności instalacji, a nawet znaczne skrócenie żywotności instalacji odpylania. Zamiast trójników równoprzelotowych lepszym rozwiązaniem będą trójniki redukcyjne lub orłowe, które zapewniają łagodniejszy przepływ powietrza, mniejsze opory, ograniczenie zatorów oraz mniejsze spadki prędkości.
3. Montaż kolan o małym promieniu
Tam gdzie to możliwe, należy używać kształtek segmentowych (kolan) o większych promieniach – 2D, aby zapewnić laminarny, łagodny przepływ powietrza.
4. Niezachowanie odcinków prostych przy urządzeniach
Aby urządzenie odpylające działało poprawnie, tzn. zgodnie z deklarowaną wydajnością, należy zachować minimalną odległość od elementów zaburzających przepływ powietrza, takich jak: przepustnice, kolana, trójniki, redukcje, tłumiki akustyczne itp. Minimalna odległość to 2,5× średnicy nominalnej. Przy cyklonach należy zachować odcinek prosty – należy użyć prostej rury, ponieważ zastosowanie np. od razu trójnika, redukcji czy kolanka 90° generuje turbulencje i opory, co z kolei może powodować zaleganie materiału transportowanego w instalacji, a przez to zmniejszenie wydajności urządzenia.
Prócz zachowania odcinków prostych, istotne jest możliwie jak najdłuższe zachowanie średnicy. Na przykład, jeśli odpylacz ma średnicę króćca ssącego 200 mm, należy użyć przewodu o średnicy 200 mm i prowadzić go tak długo, jak to praktycznie możliwe, zanim zredukuje się do mniejszej średnicy, aby dopasować się do portu maszyny do obróbki drewna. Zastosowanie mniejszej średnicy spowoduje spadek przepływu powietrza i zmniejszenie wydajności urządzenia. Z kolei użycie większej średnicy niż króciec cyklonu nie zwiększy przepływu powietrza.
5. Nadużycie węży elastycznych
Stosuj tylko tyle węża elastycznego, aby połączyć narzędzie do odciągu z rurą upuszczającą. Tylko krótkie odcinki – już 1 m przewodu elastycznego może mieć nawet 10× większe opory niż przewód sztywny, gładki. Przewody elastyczne generują duże opory w zależności od typu fałdowania. Z tego powodu zalecamy ograniczenie węży do minimum.
Jaki wąż elastyczny do odpylania wybrać?
- z drutem wężownicy znajdującym się na zewnątrz rury, pozostawiając gładkie wnętrze, które nie zakłóci przepływu powietrza;
- wystarczająco elastyczny, aby zaspokoić specyficzne potrzeby instalacji;
- wykonany z odpornego na wycieranie tworzywa, które wytrzyma rygor codziennego użytkowania;
- wykonany z materiału rozpraszającego ładunki elektrostatyczne.
6. Zły dobór systemu odpylania – materiał i grubość
Kolejnym aspektem, który należy wziąć pod uwagę przy projektowaniu systemu odpylania, jest dobór rodzaju materiału orurowania. Ze względów bezpieczeństwa i przepisów BHP rekomendowane jest stosowanie przewodów stalowych – najlepiej gładkich, aby zminimalizować opór, zapewnić przepływ powietrza bez przeszkód i zachować optymalną prędkość. W praktyce do instalacji odpylania materiału drzewnego używane są tradycyjne kanały spiralne, rury gładkie, a nawet plastikowe przewody kanalizacyjne – mimo że wszystkie typy mają swoje plusy i minusy, zastosowanie orurowania plastikowego jest tanie, ale potencjalnie niebezpieczne. Wiąże się z niebezpieczeństwem wybuchu, który zagraża zdrowiu i życiu pracowników zakładu – stąd konieczność analizy, czy oszczędzanie na orurowaniu będzie opłacalne w ogólnym rozrachunku.
Bezpieczeństwo przeciwwybuchowe to nie jedyny aspekt, który należy wziąć pod uwagę przy wyborze orurowania – równie ważna jest minimalizacja oporów powietrza. Rekomendowane jest stosowanie przewodów o gładkim wnętrzu oraz kształtek o łagodnych łukach i dużych promieniach, aby przeciwdziałać powstawaniu zatorów w instalacji odpylania. Najlepszym rozwiązaniem jest stalowa rura ze zgrzewem liniowym lub – jeszcze lepiej – doczołowym. Technologia zgrzewu oraz dobór typu i grubości stali zapewni odpowiednią szczelność instalacji i sztywność przewodu (źle dobrana grubość blachy może skutkować zapadnięciem się przewodu).
W instalacjach odpylania stosowane są również standardowe kanały spiralne (tzw. spiro) – o ile pod względem szczelności instalacji (przy zachowaniu dobrych praktyk) taki system jest do zaakceptowania, to biorąc pod uwagę opory przepływu przy transporcie trocin czy pyłu drzewnego, w porównaniu do rur gładkich nie jest rozwiązaniem optymalnym. Dlatego rekomendujemy używanie przewodów gładkich na ciągach wyciągowych (transport brudnego powietrza), natomiast na powrotnych (transport oczyszczonego powietrza) można przejść na kanały spiralne – dostępne są specjalne złączki/adaptery umożliwiające połączenie tych dwóch systemów.
Grubość blachy to kolejny aspekt, który należy wziąć pod uwagę podczas projektowania instalacji odpylania. Prawidłowo dobrana grubość blachy zapewni wydłużenie żywotności instalacji, odporność na uderzenia hydrauliczne, zabezpieczenie przed korozją oraz nadmiernym wycieraniem warstwy ocynku przy tarciu materiału o ścianki orurowania. Wybór orurowania o zbyt cienkich ściankach może doprowadzić do zapadnięcia się instalacji.
7. Za długie ciągi instalacji
Nie projektuj długich ciągów kanałów wentylacyjnych. Pojedynczy przewód ciągnący się przez cały zakład produkcyjny zmniejsza prędkość powietrza i zwiększa ryzyko gromadzenia się pyłu. Zamiast tego zainstaluj krótszy przewód główny z lateralnymi odgałęzieniami odprowadzającymi do poszczególnych maszyn. Im krótszy ciąg, tym mniejszy opór przepływu powietrza.
8. Zły dobór przepustnic wentylacyjnych
Jeśli przepustnica regulująca zostanie błędnie zainstalowana w przewodzie transportującym materiał zamiast na ciągu powrotnym z oczyszczonym powietrzem, materiał może się gromadzić na łopatce i tworzyć zatory.
Najczęściej stosowanymi przepustnicami w instalacjach odpylania są przepustnice gilotynowe i zamykające. Oba typy mają swoją konkretną funkcję w instalacji i nie mogą być stosowane zamiennie. W skrócie – przepustnice zamykające są montowane wyłącznie w instalacji powrotu oczyszczonego powietrza do pomieszczeń, natomiast przepustnice gilotynowe (zasuwy) stosuje się w instalacji odciągu, czyli do transportu powietrza zanieczyszczonego. Więcej na ten temat znajdziesz w artykule „Instalacje odpylania – jakie przepustnice należy stosować?".
